Bilim insanları, normal şartlar altında rastlanmayan bölgelerde kuzey ışıklarının görülebileceğini bildirdi.

GPS'LER BOZULABİLİR

Uydu tabanlı iletişim ağlarında ve GPS sistemlerinde fırtına sebepli hataların meydana gelebileceği raporlandı.

ŞİDDETİ 5 ÜZERİNDEN 4 ŞEKLİNDE SINIFLANDIRILDI

ABD Ulusal Hava Servisi'ne bağlı Uzay Hava Durumu Tahmin Merkezi (SWPC), olayın seviyesini 5 üzerinden 4 olarak sınıflandırdı.

SWPC, benzer şiddette bir güneş fırtınasının en son Ekim 2003'te bir görüldüğünü ve bunun son 20 yılın en güçlüsü olduğunu duyurdu.

2003'TE AKSAKLIKLAR YAŞANMIŞTI

Bu çeşit fırtınalar, uzmanlara göre, özellikle uzay görevlerini, havacılığı ve uydu operasyonlarını etkiliyor.

2003'teki fırtına sırasında da İsveç'te elektrik kesintileri meydana gelmiş ve Güney Afrika'da trafolar zarar görmüştü.

RADYASYON RİSKİ OLUŞTURUYOR

Bu tip fırtınalar, kutup rotasında bulunan yolcu uçakları ve alçak Dünya yörüngesindeki astronotlar için radyasyon tehlikesinin artması anlamına geliyor.

SWPC'nin havayolu şirketlerini, NASA'yı, ABD Havacılık İdaresi'ni (FAA), Acil Durum Yönetim Ajansı'nı (FEMA) ve elektrik şebekesi operatörlerini fırtınaya karşı tedbir alınması yönünde uyardı.

Bilim insanları, önümüzdeki günlerde aktif bir güneş lekesi bölgesinden yeni patlamalar meydana gelmesi ve bunların da Dünya'ya yönelmesinin muhtemel olduğunu belirtiyor.

Görevde yer alan NASA astronotları Mike Fincke ve Zena Cardman, Japonya’dan Kimiya Yui ve Rus kozmonot Oleg Platonov, mürettebattan birini etkileyen sağlık sorunu nedeniyle planlanan altı aylık görevlerini yaklaşık bir ay erken sonlandırıyor.

NASA, mahremiyet gerekçesiyle sağlık sorununun niteliğini ve etkilenen astronotun kimliğini açıklamadı. Rahatsızlık hakkında sadece mikro yer çekimi ortamında tedavisinin mümkün olmadığı biliniyor.

İSTASYONDAN AYRILIŞ VE DÜNYA'YA DÖNÜŞ TAKVİMİ

Mevcut plana göre Crew-11’i taşıyan Crew Dragon Endeavour kapsülü, çarşambayı perşembeye bağlayan gece Türkiye saati ile 01.05're istasyon'dan ayrılacak.

Endeavour ile istasyonu birbirine bağlayan kapakların yaklaşık 90 dakika önce, Türkiye saati ile 23.30'da kapanması öngörülüyor.

Dönüş yolculuğu görece kısa olacak. Kapsülün, 15 Ocak Perşembe günü saat Türkiye saati ile 11.41 sularında Kaliforniya açıklarında Pasifik Okyanusu’na iniş yapması planlanıyor.

NASA, takvimin hava ve deniz koşulları, uzay aracının ve kurtarma ekiplerinin hazırlık durumu gibi etkenlere bağlı olarak değişebileceğini vurguladı.

CANLI OLARAK İZLENEBİLECEK

NASA’nın 9 Ocak tarihli bilgilendirmesine göre kapsülün kapakları kapandığı andan itibaren dönüş yolculuğu canlı olarak izlenebilecek.

Tüm yayınlar NASA+ üzerinden ve ajansın YouTube kanalı aracılığıyla izlenebilecek. SpaceX de kendi canlı yayınını, ayrılıştan 15 dakika önce ve inişten yaklaşık bir saat önce başlatacak; yayınlar şirketin internet sitesi ve X hesabından takip edilebilecek.

İngiliz bilim insanı Francis Crick ile 1953'te DNA'nın çift ya da ikili sarmal olarak bilinen yapısını keşfeden Watson'ın bu çalışması, modern tıp, genetik ve canlıların kalıtsal yapısının anlaşılmasına yönelik araştırmalarda önemli dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Watson, Yeni Zelanda kökenli İngiliz fizikçi Maurice Wilkins ve Crick ile 1962'de Nobel Tıp Ödülü'ne layık görülmüştü.

“Kunduz Dolunayı” olarak bilinen Süper Ay, 2019 yılından bu yana Dünya’ya en yakın konumuna gelecek.

Bu özel an, Ay’ın her zamankinden daha büyük, parlak ve etkileyici görünmesini sağlayacak.

Peki, Süper Ay ne zaman, Türkiye’den izlenebilecek mi?

SÜPER AY NE ZAMAN?

Kasım ayı, gökyüzü tutkunları için büyüleyici bir başlangıca sahne olacak.

5 Kasım Çarşamba gecesi, Ay Dünya’ya olağanüstü bir yakınlığa gelerek yılın en büyük ve en parlak dolunayı haline dönüşecek.

“Kunduz Dolunayı” olarak bilinen bu özel gök olayı, 2025’in en dikkat çekici doğa manzaralarından biri olmaya aday.

TÜRKİYE’DEN NE ZAMAN İZLENECEK?

Süper Ay, 5 Kasım Salı günü Türkiye semalarında göz kamaştırıcı bir şekilde parlayacak. Astronomi takvimine göre dolunay, Türkiye saatiyle 16.20’de tam görünümüne ulaşacak.

Ay, akşam saatlerinde doğu ufkundan yükselirken gece boyunca parlaklığını koruyacak.

Bu süre boyunca gökyüzü açık kaldığı takdirde, Süper Ay Türkiye’nin pek çok noktasından çıplak gözle izlenebilecek.

Susumu Kitagawa, Richard Robson ve Omar M. Yaghi, “metal-organik çerçeveler” (MOF) adı verilen devrim niteliğindeki yapıları geliştirerek kimyada yeni bir dönemin kapısını araladı.

MOLEKÜLLER İÇİN STÜDYO DAİRELER

Araştırmacıların geliştirdiği metal-organik çerçeveler, moleküllerin girip çıkabildiği devasa boşluklara sahip kristal yapılar olarak tanımlanmıştı. Çöl havasından su üretme, kirli sudan zararlı maddeleri ayıklama, karbondioksiti yakalama ve hidrojen depolama gibi kritik uygulamalarda kullanılıyor.

Bilim insanları, bu esnek ve gözenekli malzemelerin aynı zamanda ilaç taşımadan zehirli gazların kontrolüne, hatta meyvelerin olgunlaşma hızının yavaşlatılmasına kadar çok geniş bir kullanım alanı sunduğunu aktardı.

RİCHARD ROBSON: BİR TAHTA MOLEKÜL MODELİNDEN DOĞAN FİKİR

MOF’un hikâyesi 1970’lerde Avustralya’da başladı. Melbourne Üniversitesi’nde ders veren Richard Robson, öğrencileri için molekül modelleri hazırlarken “atomların bağlanma noktalarındaki düzenin” kimyada yeni yapılar oluşturmak için kullanılabileceğini fark etti.
Elmasın dört kollu yapısından ilham alan Robson, bakır iyonlarını dört uçlu moleküllerle birleştirerek boşluklu kristaller üretti.

1989’da yayımladığı makalesinde bu yeni yapının “geleceğin malzeme bilimi için yeni bir yol” olabileceğini yazdı.

Gerçekten de haklıydı. Söz konusu yaklaşım, 1990’larda kimyanın en heyecan verici alanlarından birine dönüştü.

SUSUMU KİTAGAWA: YARARSIZ ŞEYLER DE YARARLI HALE GELEBİLİR

Japon kimyager Susumu Kitagawa, “yararsız olanın yararını görmek” mottosuyla çalışmalarını sürdürdü.

1992’de sunduğu ilk gözenekli malzeme, aseton moleküllerini saklayabilen iki boyutlu bir yapıydı.

Başta “amacı olmayan bir deney” olarak görülse de, Kitagawa’nın çalışması gözenekli moleküler mimarinin temelini attı.

Fon sağlayıcı kurumlar projelerini reddetse de Kitagawa ısrarla araştırmalarına devam etti ve kısa sürede MOF’ların kimyada yeni reaksiyon yolları açabileceğini gösterdi.

OMAR YAGHİ: KİMYAYI MİMARİYE DÖNÜŞTÜRMEK

ABD’deki Kaliforniya Üniversitesi’nde çalışan Omar M. Yaghi, 1990’ların sonlarında metal-organik çerçevelerin sistematik tasarımını mümkün kılarak bu alanı kimyanın en hızlı büyüyen disiplinlerinden biri haline getirdi.

Yaghi, binlerce farklı MOF’un sentezlenmesini sağlayan prensipleri ortaya koydu ve bu yapıları enerji depolama, karbon yakalama ve temiz su üretimi gibi küresel sorunlara çözüm arayışına yönlendirdi.

BİLİMDEN TOPLUMA: YENİ BİR KİMYA ÇAĞI

Bugün on binlerce farklı MOF sentezlenmiş durumda. Bu yapılar, kimyagerlere maddeleri atom ölçeğinde düzenleme ve kontrol etme gücü veriyor; bu nedenle bilim dünyasında “yeni bir kimyasal mimari devrimi” olarak görülüyor.

İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, ödül açıklamasında “Kitagawa, Robson ve Yaghi’nin kimyayı üç boyutlu düşünmeyi öğrettiğini ve elementler arasında yeni bir dil kurduklarını” paylaştı.

ABD’li üç bilim insanı, "elektrik devresinde makroskopik kuantum mekanik tünelleme ve enerji kuantizasyonunun keşfiyle" ödülü kazandı.

YALNIZCA BEŞ KADIN KAZANDI

1901–2024 yılları arasında fizik dalında 118 Nobel Ödülü verildi. Toplam 227 fizik ödülü sahibinden yalnızca beşi kadın. Bunlardan biri de 1903’te ödül alan Marie Curie idi.

Geçen yılın fizik ödülü, 1980’lerde yaptıkları buluşlarla yapay zekaya öncülük eden fizikçi John Hopfield ile bilgisayar bilimci Geoffrey Hinton’a verilmişti.

2025 Nobel Fizik Ödülü sahiplerini buldu - 12025 yılı için Nobel Fizik Ödülü John Clarke, Michel H. Devoret ve John M. Martinis'e verildi.

NOBEL FİZİK ÖDÜLÜ'NÜN KAZANANLARI KİMDİR?

İngiliz Fizikçi Clarke, 1942'de İngiltere'nin Cambridge kentinde doğdu.

İngiltere'deki Cambridge Üniversitesi Fizik Bölümünden 1964'te mezun olan Clarke, 1968'de aynı üniversite ve bölümde doktora eğitimini tamamladı.

Clarke, halen ABD'deki California Berkeley Üniversitesi Fizik Bölümünde profesör olarak çalışıyor.

Fransız bilim insanı Devoret, 1953'te Fransa'nın başkenti Paris'te doğdu. Devoret, 1982'de Paris-Saclay Üniversitesinde fizik doktorasını tamamladı.

Devoret, halihazırda ABD'deki Yale Üniversitesi ve California Üniversitesi Santa Barbara yerleşkesinde profesör ünvanıyla çalışmalarını yürütüyor.

John Martinis, 1958'de ABD'de doğdu.

California Berkeley Üniversitesi Fizik Bölümünde lisans ve doktora eğitimini tamamlayan Martinis, halen California Üniversitesi Santa Barbara yerleşkesinde profesör olarak görev yapıyor.

Ödülün bu yılki sahipleri, Nobel Meclisi tarafından açıklandı.

TIP ÖDÜLÜ SAHİPLERİNİ BULDU

2025 Nobel Tıp Ödülü'nü, "periferik bağışıklık toleransı" keşiflerinden dolayı Mary Brunkow, Fred Ramsdell ve Shimon Sakaguchi kazandı.

PREFERİK BAĞIŞIKLIK TOLERANSI NEDİR?

Periferik bağışıklık toleransı, bağışıklık sisteminin kendi dokularına saldırmasını engelleyip dengeyi korumasına yardımcı olan en önemli mekanizmalardan biri olarak tanımlanıyor.

Bu buluş, otoimmün hastalıkların anlaşılması ve tedavisi için büyük önem taşıyor.

GEÇEN YIL MİKRORNA KEŞFİNE VERİLMİŞTİ

2024 Nobel Tıp Ödülü, hücrelerin işlevlerini düzenleyen ve adeta bir “açma-kapama düğmesi” gibi görev yapan mikroRNA’ları keşfeden Amerikalı bilim insanları Victor Ambros ve Gary Ruvkun’a verilmişti.

DİĞER ÖDÜLLER SIRADA

Bu yılki Nobel takvimi kapsamında fizik ödülü salı günü, kimya ödülü çarşamba, edebiyat ödülü ise perşembe günü açıklanacak.

Nobel Barış Ödülü cuma günü, Nobel Ekonomi Anma Ödülü ise 13 Ekim’de sahiplerini bulacak.

ÖDÜL TÖRENİ 10 ARALIK'TA

Kazananlar, Nobel’in kurucusu Alfred Nobel’in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık’ta düzenlenecek törenle ödüllerine kavuşacak.

1896 yılında hayatını kaybeden Alfred Nobel, icat ettiği dinamitin yanı sıra kurduğu Nobel Ödülleri ile bilim ve barışa yaptığı katkılarla anılıyor.

NOBEL ÖDÜLLERİ

Nobel Ödülleri; İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, İsveç Akademisi, Karolinska Enstitüsü ve Norveç Nobel Komitesi tarafından fizik, kimya, edebiyat, barış, tıp ve ekonomi dahil 6 ayrı dalda en başarılı kabul edilen kişi veya kuruluşlara veriliyor.

Her yıl ekim ayında açıklanan ve İsveçli kimyager ve mühendis Alfred Nobel'in öldüğü 10 Aralık'ta düzenlenen törenle sahiplerine teslim edilen ödüller, yıl boyunca "insanlığa en büyük faydayı sağlayan" kişilere veriliyor.

Fizik, kimya, tıp, edebiyat ve ekonomi ödülleri, İsveç'in başkenti Stockholm'de; Nobel Barış Ödülü ise Norveç'in başkenti Oslo'da sahiplerine takdim ediliyor.

ÖDÜLLERİN SAHİBİ ÇOĞUNLUKLA ERKEKLER OLDU

Nobel Ödüllerinin tarihi boyunca çeşitli kategorilerde verilen toplam 970 ödülün çoğunun sahibi erkekler oldu. Ödüllerin 905'ini erkekler kazanırken, 65'i kadınlara verildi.

Ödüllerin verilmeye başladığı 1901'den 2023'e kadarki süreçte Nobel Barış Ödülünü toplamda 19 kadın, 92 erkek ve 30 kuruluş aldı. Ekonomi dalında kadınlar, 3 ödülle 90 ödül alan erkeklerin çok gerisinde kaldı.

İKİ KEZ LAYIK GÖRÜLENLER

Nobel Ödüllerine birden fazla kez layık görülenler de oldu. Frederick Sanger, John Bardeen, Karl Barry Sharpless, Linus Pauling ve Marie Curie, tarihte iki kez Nobel Ödülü alan 5 kişi arasına girdi.

Farklı dallarda verilen Nobel Ödülleri, bazen birden fazla kişiye de gidebiliyor.

En fazla 3 kişinin kazanabildiği Nobel Ödüllerinde tıp dalında verilen ödüllerin yüzde 65'i birden fazla kişiye gitti. Böylece tıp, tarihte en çok birden fazla kişiye giden ödüllerin bulunduğu kategori oldu.

ÖDÜLÜ KAZANAN TÜRKLER

Nobel ödülünü bugüne kadar üç Türk kazandı.

Yazar Orhan Pamuk, "Kırmızı Saçlı Kadın" eseriyle 2006 Nobel Edebiyat Ödülü'nün sahibi oldu. Edebiyat dünyasına önemli katkıları olan Pamuk'un 100'ü aşkın ülkede yayımlanan kitapları 60'dan fazla dile çevrildi.

DNA tamiri ve hücre döngüsü gibi alanlarda uzmanlaşan Türk bilim insanı Aziz Sancar, 2015'te DNA onarımı ile ilgili çalışmaları nedeniyle Tomas Lindahl ve Paul Modrich ile kimya dalında Nobel Ödülü'ne layık görüldü.

2024 Nobel Ekonomi Ödülü'ne, kurumların oluşumu ve refaha etkilerine ilişkin çalışmalarından dolayı Daron Acemoğlu, Simon Johnson ve James Robinson layık görüldü.

Her ay yaşanan dolunay, gökyüzünde belirgin bir parlaklık yaratır ve hem astronomi hem astroloji açısından önemli kabul edilir.

Bu süreç, gökyüzü gözlemcileri için ideal bir dönem olmasının yanı sıra, astrolojiye göre burçların enerjilerini ve duygusal durumlarını da etkiler.

Ekim 2025 Dolunay'ı astroloji meraklılarının gündeminde.

Dolunay ne zaman? Hangi burçları nasıl etkileyecek? Hangi burçta gerçekleşecek? İşte yanıtları...

EKİM 2025 DOLUNAYI NE ZAMAN

2025 Ekim dolunayı, 17 Ekim 2025’te gerçekleşecek ve Koç burcunda olacak.

Koç burcundaki dolunaylar genellikle cesaret, girişim ve bağımsızlık konularını ön plana çıkarır. Bu dönemde ani kararlar almaya, riskleri değerlendirmeye ve kendi sınırlarınızı zorlamaya meyilli olabilirsiniz.

KOÇ DOLUNAYI VE ETKİLERİ

Koç: Kendi hedeflerinizde netleşme zamanı; duygusal dalgalanmalar olabilir.

Boğa: Finansal konularda dikkatli olun, harcamalarınızı gözden geçirin.

İkizler: İletişim ve sosyal ilişkilerde açıklık ve dürüstlük öne çıkacak.

Yengeç: Ev ve aile hayatında önemli kararlar gündeme gelebilir.

Aslan: Yaratıcı projeler ve hobiler için enerji dolu bir dönem.

Başak: İş ve sağlık rutinlerinde değişimlere açık olun.

Terazi: İlişkilerde net sınırlar koymak ve kendinizi ifade etmek önemli.

Akrep: Finansal yatırımlar ve ortaklıklarda temkinli adımlar atın.

Yay: Seyahat ve eğitim konularında yeni fırsatlar doğabilir.

Oğlak: Kariyer hedeflerinde netleşme ve fırsatları değerlendirme zamanı.

Kova: Sosyal çevrenizde değişimler ve yeni bağlantılar öne çıkabilir.

Balık: İçsel farkındalık ve ruhsal denge üzerinde çalışmak için ideal bir dönem.

TUFAN ERHÜRMAN KİMDİR?

Tufan Erhürman 19 Ekim'de yapılacak Cumhurbaşkanlığı seçiminde Cumhuriyetçi Türk Partisi'nin Cumhurbaşkanı adayı olarak yarışacak.

Tufan Erhürman 11 Eylül 1970’te Lefkoşa’da dünyaya geldi.

Kıbrıslı Türk ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Tufan Erhürman hem akademisyen kimliğiyle hem de siyaset sahnesindeki rolüyle tanınmaktadır.

İlk ve orta öğrenimini tamamladıktan sonra Türk Maarif Koleji’nden mezun oldu.

Daha sonra Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde lisans eğitimini tamamladı. Aynı üniversitede kamu hukuku alanında yüksek lisans ve doktora yaptı. Doktora tezini “İdarenin yargı dışı denetimi ve Ombudsman” üzerine hazırlamıştır.

Akademik kariyerinde, çeşitli üniversitelerde hukuk alanında dersler vermiştir.

Siyasi hayatına Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) çatısı altında adım atan Tufan Erhürman, kısa sürede parti içinde önemli görevler üstlenmiştir. 2016 yılında CTP Genel Başkanı seçilmiş, 2018–2019 yılları arasında ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Başbakanı olarak görev yapmıştır.

Bugün hâlâ Cumhuriyetçi Türk Partisi’nin genel başkanı olarak görevine devam ediyor..

2025 yılı itibarıyla 55 yaşındadır.

KANLI AY TUTULMASI NE ZAMAN?

7-8 Eylül gecesi, Avustralya, Asya, Afrika ve Avrupa’nın bazı bölgeleriyle birlikte Türkiye’den de "Kanlı Ay"olarak bilinen tam ay tutulması izlenebilecek.

Ay tutulması Türkiye saatiyle 19.28’de yarı gölge (penumbral) evresiyle başlayacak. 20.30’da tam tutulma evresine giren Ay, 21.11’de en etkileyici kızıl tonlarına ulaşacak. 21.52’de tam tutulma sona erecek, gökyüzü meraklıları ise gece yarısına kadar parçalı evreleri gözlemleyebilecek. Toplamda beş saat sürecek bu göksel olay, yaklaşık 82 dakika boyunca tam tutulma halinde görülecek.

2022'DEN BU YANA EN UZUN TUTULMA OLACAK

Yaklaşık beş saat sürecek bu gök olayı sırasında Dolunay (Mısır Ayı), Dünya’nın gölgesinden geçecek. Ay, gölge tarafından yavaş yavaş örtülerek 82 dakika boyunca bakır-kırmızımsı bir renge bürünecek. Bu da 2022’den bu yana gerçekleşen en uzun tam ay tutulması olacak.

Tam güneş tutulmasının aksine, yalnızca dar bir “tam tutulma hattı”ndan izlenebilen bu olay, Ay tutulması olduğunda Dünya’nın gece tarafında kalan her yerden gözlemlenebilir. Bu nedenle Türkiye de tutulmayı net biçimde gözlemleyebilecek ülkeler arasında yer alıyor. Ancak Kuzey Amerika tutulma sırasında gündüz tarafında kaldığından olayı izleyemeyecek.

Tutulma oldukça geniş bir alandan görülebilecek: Tam ve parçalı evreler, dünya nüfusunun yaklaşık %71’ine denk gelen 5,8 milyar kişi tarafından izlenebilecek. İlk tam evreyi görecek şehirler arasında Sidney, Melbourne, Perth (Avustralya), Tokyo (Japonya) ve Seul (Güney Kore) bulunuyor. Sonrasında tutulma Moskova, Ankara ve Bükreş’te görülecek; Batı Avrupa’dan ise Ay, tutulmuş halde ufuktan doğacak.

AY NEDEN KIZIL GÖRÜLÜR?

Ay’ın kırmızı parıltısı Rayleigh saçılması adı verilen bir süreçten kaynaklanır. Times of India’nın açıkladığı üzere, güneş ışığı Dünya atmosferinden geçerken mavi ve mor gibi kısa dalga boyları farklı yönlere dağılır. Kırmızı ve turuncu gibi daha uzun dalga boyları ise geçerek Ay’a doğru bükülür. Bu filtrelenmiş ışık, tutulma sırasında Ay’ın kırmızı, turuncu veya bakır renginde görünmesine neden olur.

KUYRUKLU YILDIZ OLDUĞU KESİNLEŞTİ

Dünya’ya 380 milyon kilometre uzaklıktayken çekilen renkli görüntüler, cismin yoğun buz çekirdeğine sahip olduğunu ve Güneş ışığıyla oluşan uzun bir kuyruğu bulunduğunu gösterdi. Lancashire Üniversitesi’nden Dr. Mark Norris, “Yeni görüntüler açıkça 3I/ATLAS’ın bir kuyruklu yıldız olduğunu kanıtlıyor” dedi.

FARKLI KİMYASAL ÖZELLİKLER

Imperial College London’dan Dr. Matthew Genge, cismin atmosferinde Dünya’daki kuyruklu yıldızlara kıyasla daha fazla karbondioksit ve daha az su bulunduğunu belirtti. Bu durum, 3I/ATLAS’ın kendi yıldızından çok daha uzak bölgelerde oluştuğuna işaret ediyor. Bilim insanları, bulguların uzak yıldız sistemlerindeki gezegen oluşum süreçlerine dair önemli ipuçları sunduğunu vurguluyor.

"UZAYLI GEMİSİ" TEORİLERİ ÇÜRÜDÜ

Harvard Üniversitesi’nden Prof. Avi Loeb, daha önce 3I/ATLAS’ın yapay bir nesne, hatta nükleer güçle çalışan bir uzay gemisi olabileceğini öne sürmüştü. Ancak gözlemlenen kuyruk, bu iddiaları çürüttü. Dr. Genge, “Küçük yeşil adamların bu işte parmağı yok” sözleriyle spekülasyonlara noktayı koydu.

Bilim insanları, 3I/ATLAS için gözlem süresinin sınırlı olduğunu ve bu nedenle mümkün olduğunca fazla veri toplamaya çalıştıklarını belirtiyor. Eureka Scientific’ten Bryce Bolin, “Her yıldızlararası kuyruklu yıldız, başka bir yıldız sisteminden gelen bir haberci. Onları inceleyerek evrenin çeşitliliğini anlamaya başlıyoruz” dedi.

Granada Üniversitesi'nden bir grup araştırmacı, Aston Villa'nın fiziksel antrenörü Moisés de Hoyo ile iş birliği yaparak futbolcularda sakatlıkları önlemeye yardımcı olan yeni bir yapay zeka sistemi olan Futbolcu İş Yükü Ayak İzi'ni (FWF) geliştirdi. Çalışmanın baş yazarı Jaime Matas Bustos , "Yaklaşımımız , sakatlık riskine ilişkin öngörü kapasitesini geliştirmenin yanı sıra, her oyuncunun deneyimlediği eforun dinamiklerini net ve anlaşılır bir şekilde görselleştirmemizi de sağlıyor" diye açıklıyor.

"Futbolcunun Ayak İzi" olarak da bilinen FWF, özellik mühendisliği, zamansal modelleme ve çok değişkenli analizden elde edilen bilgileri spor hekimliği bağlamına taşıyor. Bu, onu genellikle basitleştirilmiş oranlar kullanan diğer teknolojilerden ayıran şey. FWF modeli, kulüp sağlık ekiplerine daha kişiselleştirilmiş ve kolayca entegre edilebilen bir izleme deneyimi sunuyor.

Bu model, Avrupa müsabakalarına katılan bir LaLiga takımının oyuncularıyla test edildi.

Araştırma grubunun bir diğer üyesi Antonio Mora, "Bu çözüm, risk profillerini belirlediği ve oyuncuların iş yüklerini kanıt ve izlenebilirliğe dayalı olarak gerçek zamanlı olarak ayarladığı için fiziksel antrenörler, rehabilitasyon uzmanları ve sağlık hizmetleri için faydalıdır," diye vurguladı.

Tam ay tutulmaları, Dünya’nın Güneş ile Dolunay arasına girmesiyle meydana geliyor. Ay, Dünya’nın gölgesine girdiğinde tamamen kararmak yerine kırmızı renge dönüyor. Bu renk değişimi, atmosferdeki kısa dalga boylu ışıkların dağılması ve kırmızı tonların Ay yüzeyine yansımasıyla oluşuyor.

Bu yıl mart ayında gerçekleşen ilk tutulma ABD’den izlenmişti. Eylül’deki tutulmanın tam evresi ise Asya, Orta ve Doğu Afrika ile Avustralya’dan görülebilecek. Türkiye’den de gözlemlenecek olan tutulma, yerel saatle 18.30–19.30 arasında izlenebilecek.

Tutulma evreleri şöyle olacak:

Tam evre başlangıcı: 17.30 (UTC)
Maksimum tutulma: 18.11 (UTC)
Tam evre bitişi: 18.51 (UTC)
Bilim insanlarına göre bu tutulma, Ay’ın Dünya’ya en yakın konumuna yalnızca üç gün kala yaşanacak. Bu nedenle Ay, normalden biraz daha büyük görünecek.

2026 MART'TA TEKRARLAYACAK

7 Eylül’deki gökyüzü şöleninin ardından bir sonraki tam ay tutulması Mart 2026’da gerçekleşecek. Bu tutulma Kuzey Amerika, Avustralya ve Doğu Asya’dan izlenebilecek.

Çapı 38 metreye kadar ulaşabilen gök cismi, saatte 28.000 mil (45.000 km) hızla hareket ediyor.

DÜNYA-AY MESAFESİNDEN BİRAZ DAHA YAKIN

Asteroit, 3 Eylül’de saat 15:56’da, Dünya yüzeyinden yalnızca 218 bin kilometre mesafeden geçecek. Bu mesafe, Dünya ile Ay arasındaki uzaklıktan biraz daha fazla.

NEDEN ŞEHİR KATİLİ' DENİLİYOR

Bilim insanlarına göre, çarpışma riski bulunmasa da 2025 QD8, büyüklüğü nedeniyle “şehir katili” kategorisine girdi.

King's College London’dan astrofizikçi Dr. Shyam Balaji, “Küresel bir yıkım oluşturmasa da büyük çaplı yerel felaketlere yol açabilir” dedi.

CHELYABİNSK FELAKETİNDEN DAHA GÜÇLÜ OLABİLİR

2013’te Rusya’nın Çelyabinsk kentinde patlayan 18 metrelik meteor, Hiroşima’ya atılan atom bombasının 30 katı güç üretmişti. 2025 QD8’in daha büyük olması nedeniyle, benzer bir durumda etkisinin çok daha yıkıcı olabileceği ifade edildi.