Bilindiği üzere Türkiye deprem kuşağı üzerinde yer alan bir ülke. Ayrıca ülkemizin bazı şehirleri, birinci derece deprem bölgesinde yer alıyor. Bu şehirler arasında Van, Ağrı ve Hakkari de yer alıyor.
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi akademisyenlerinin Van, Ağrı ve Hakkari'de deprem üretme potansiyeli olan 5 fay hattında yaptığı saha araştırmaları tamamlandı.
TÜBİTAK'ın 8,5 milyon lira destek verdiği proje kapsamında Van YYÜ Afet Yönetimi ve Deprem Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Azad Sağlam Selçuk, Van YYÜ Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Levent Selçuk ve Van YYÜ Güvenlik Meslek Yüksekokulu Acil Durum ve Afet Yönetimi Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Sacit Mutlu'nun aralarında bulunduğu 6 kişilik ekip, riskli olduğu değerlendirilen Van'daki Başkale ve Erciş, Hakkari'deki Yüksekova ve Şemdinli, Ağrı'daki Tutak faylarında araştırma yaptı.
Belirlenen bölgelerde 30 metre uzunluğunda, 3 metre genişliğinde ve 4 metre derinliğinde hendekler kazan araştırma ekibi, eski deprem izlerinin belirlenmesi ve tarihlendirilmesi için jeolojik verileri topladı.
Tehlikeli olarak görülen 5 fayın karakteristik özelliklerinin ve deprem tekrarlanma aralıklarının belirlenmesine yönelik çalışmaların yıl sonuna kadar bitirilmesinin hedeflendiği proje kapsamında elde edilen veriler, TÜBİTAK, AFAD, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri ve belediyeler gibi kurumlarla da paylaşıldı.
Akademisyenler, bu verileri derslerinde öğrencilere anlatarak deprem bilincinin artırılmasına da katkı sunmaya çalışıyor.
YÜKSEKOVA'NIN ZEMİNİ DEPREME DAYANIM AÇISINDAN OLDUKÇA ZAYIF
Dr. Öğr. Üyesi Mutlu, Van'daki Başkale ve Erciş, Hakkari'deki Yüksekova ve Şemdinli, Ağrı'daki Tutak fayları üzerinde kazı çalışmalarını tamamladıklarını söyledi.
Van'da 23 Ekim ve 9 Kasım 2011'de meydana gelen depremlerden etkilenen Erciş ilçesinde deprem üretme potansiyeli olan fayı da araştırdıklarını belirten Mutlu, şu ifadeleri kullandı;
"Van'daki 7,2 büyüklüğündeki deprem, bindirme fay üzerinde yaşandı. Bölgede tektoniğe bağlı oluşan fayların neredeyse tamamı yıkıcı depremlere neden oluyor. Bölgemizde arazi çalışmaları yürüttük. Van'da Başkale ve Erciş, Hakkari'de Yüksekova ve Şemdinli, Ağrı'da ise Tutak faylarını inceledik. Şu an ciddi derecede risk teşkil edecek faylardan biri Yüksekova ve Şemdinli fayıdır. Tarihsel dönemde bu fayın yıkıcı bir deprem kaydı görülmüyor. Bununla ilgili elimizde sayısal veri bulunmuyor. Yüksekova ve Şemdinli fayının ne tarihsel ne de aletsel dönemde göremediğimiz deprem olay seviyelerini kazı çalışmalarında net bir şekilde gördük. Bölge sismik boşluk olarak değerlendiriliyor. Yüksekova'nın zemini depreme dayanım açısından oldukça zayıf. Bölge için ciddi risk teşkil edebilecek faylardan biri diyebiliriz."
Ayrıca fay hatlarındaki kazı çalışmalarında örnekler alındı ve yaş analizi yapıldı. Bununla ilgili bilgi veren Mutlu, "Bunun sonucunda fayın geçmişini ortaya koymaya çalışıyoruz. Örnekleri TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi'ne gönderdik. Sonuçlar elimizde fakat yaşların kalibrasyonları daha yapılmadı. Sonuçları net bir şekilde değerlendireceğiz." dedi.
''ACILARDAN DERS ÇIKARARAK GELECEĞİMİZİ PLANLAMALIYIZ''
"Acılardan ders çıkararak geleceği planlamamız gerekiyor" diyen Mutlu, "Van'da 2011'de meydana gelen iki büyük depremde 644 vatandaşımız hayatını kaybetti. O günden bu yana depremin etkilerini hem yapısal hem ruhsal hem de sosyolojik anlamda yaşıyoruz. Acılardan ders çıkararak geleceği planlamamız gerekiyor. Bunu başarabilmenin tek yolu, afet risk yönetiminden geçiyor. Öncelikle herkesin afet yönetimini öğrenmesi gerekiyor. AFAD'ın e-Devlet üzerinden afetlerle ilgili eğitimleri var. Herkes bu uygulamalara rahatlıkla ulaşabilir." ifadelerini kullandı.
